Konserwacja zabytkowego piaskowca: Praktyczne porady i najczęstsze błędy

Wielu z nas pragnie przed dniem Wszystkich Świętych doprowadzić groby bliskich do nienagannego stanu. Niestety, w przypadku zabytkowych pomników z piaskowca czy wapienia, niewłaściwie dobrana metoda czyszczenia przynosi więcej szkód niż pożytku.

Największy grzech: Domowa chemia gospodarcza

Najbardziej powszechnym i katastrofalnym w skutkach błędem jest stosowanie silnych, domowych detergentów: płynów do mycia naczyń, proszków do prania, preparatów na bazie chloru (wybielaczy) czy kwasów do odkamieniania łazienek. Piaskowiec jest skałą wysoce porowatą. Wchłania on płynną chemię głęboko w swoją strukturę. Gdy woda odparuje, zawarte w detergentach sole krystalizują wewnątrz porów kamienia, rozsadzając jego strukturę od środka i powodując łuszczenie, pękanie oraz nieodwracalne osłabienie cennego monumentu.

Bezpieczna metoda: Czysta woda i miękka szczotka

Aby bezpiecznie oczyścić wiekowy nagrobek wykonany z piaskowca, postępuj zgodnie z poniższymi profesjonalnymi radami:

• Obfite namaczanie: Przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac obficie polej pomnik czystą, miękką wodą (najlepiej deszczówką lub wodą demineralizowaną), aby kamień "napił się" i nie wciągał zanieczyszczeń w głąb.
• Używaj wyłącznie miękkich szczotek: Zabronione jest stosowanie szczotek drucianych oraz twardego, sztywnego włosia syntetycznego, które zdziera delikatną, naturalną patynę kamienia. Wybierz miękkie szczotki z naturalnego włosia.
• Zrezygnuj z myjek ciśnieniowych: Wysokie ciśnienie wody uderzające w zwietrzały piaskowiec potrafi wyrwać całe fragmenty zaimpregnowanego spoiwa i bezpowrotnie zniszczyć rzeźbione napisy.

Kiedy wezwać licencjonowanego konserwatora?

Jeśli pomnik nosi ślady głębokich pęknięć strukturalnych, odpada od niego gzyms, jest pokryty grubą warstwą czarnej, twardej patyny gipsowej (tzw. czarna skorupa) lub porastają go głębokie mchy i porosty, samodzielne próby czyszczenia mogą go bezpowrotnie zniszczyć. W takich wypadkach konieczne jest zlecenie prac dyplomowanemu konserwatorowi zabytków, który zastosuje profesjonalną metodę czyszczenia laserowego, mikropiaskowania lub okładów chemicznych.