Polskie nekropolie narodowe za granicą: Cmentarz na Rossie i Cmentarz Łyczakowski
Polskie cmentarze historyczne nie kończą się na obecnych granicach administracyjnych kraju. Dla tożsamości kulturowej narodu polskiego kluczową rolę odgrywają dwie majestatyczne nekropolie pozostające poza krajem: Cmentarz na Rossie w Wilnie (Litwa) oraz Cmentarz Łyczakowski we Lwowie (Ukraina).
Cmentarz na Rossie w Wilnie: Romantyczna oaza umarłych
Rossa to jedna z najpiękniej położonych nekropolii w Europie, usytuowana na pagórkowatym terenie o powierzchni ponad 10 hektarów. Założona oficjalnie w 1801 roku, stała się miejscem spoczynku wybitnych profesorów Uniwersytetu Wileńskiego, pisarzy i patriotów. Jej najważniejszym punktem jest Cmentarz Wojskowy, u wejścia którego znajduje się Mauzoleum Matki i Serca Syna, kryjące urnę z sercem marszałka Józefa Piłsudskiego.
Cmentarz Łyczakowski we Lwowie: Galeryjny ogród pamięci
Cmentarz Łyczakowski, założony w 1786 roku, jest starszy odpowiednio od Paryskiego Père-Lachaise i londyńskiego Highgate. Jest to rozległy park z krętymi alejami, na którym wznoszą się monumentalne grobowce przypominające antyczne świątynie lub gotyckie kaplice. To tutaj spoczywają Maria Konopnicka, Gabriela Zapolska, Artur Grottger czy wielki matematyk Stefan Banach. Każdy krok po tej nekropolii to zetknięcie z niesamowitym bogactwem rzeźb sepulkralnych wykonanych przez rzeźbiarzy takich jak Hartman Witwer czy loża rzeźbiarska Schimserów.
Cmentarz Orląt Lwowskich: Symbol poświęcenia młodzieży
Autonomiczną, niezwykle ważną częścią Cmentarza Łyczakowskiego jest Cmentarz Obrońców Lwowa (znany jako Cmentarz Orląt). Spoczywają tam uczestnicy walk o niepodległość Polski, w tym nastoletni harcerze i uczniowie lwowski szkół polegli w latach 1918–1920. Jego potężna półkolista kolumnada i Pomnik Chwały są celem licznych patriotycznych pielgrzymek z całego świata.
dr Helena Woźniak
Kulturoznawczyna i badaczka folkloru polskiego
Absolwentka Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej, specjalizująca się w wierzeniach ludowych oraz zwyczajach funeralnych na ziemiach polskich. Autorka licznych opracowań poświęconych kulturze sepulkralnej.